Zaktualizowano: 16 października 2026 (dodano pełny opis odcinka i nagranie wideo z YouTube).
Najkrócej: zaradności można się nauczyć. Jedna teoria mówi, że to cecha dziedziczona, druga, że wyuczony sposób zachowania. W odcinku 168 pokazuję dwie drogi: naukę przez nagłą, wymuszoną sytuację („rzucenie na głęboką wodę”) oraz świadome ćwiczenie zaradności z planem i wiarą w siebie.
Czym jest zaradność
Dla jednych to samodzielna podróż samochodem przez zatłoczone centrum miasta, dla innych umiejętność dostrzegania okazji i korzystania z nich. Szukając informacji, znalazłem dwie teorie: zaradność jako cecha lub zespół cech zwykle dziedziczonych oraz zaradność jako wyuczony sposób zachowania. Bliższa jest mi ta druga.
Dwa przykłady z życia
Opisuję dwie bliskie mi osoby, które przez lata były postrzegane jako zależne od wsparcia rodziny i znajomych. Pierwsza spontanicznie wyjechała na rok za ocean, by opiekować się obcymi dziećmi. Musiała nauczyć się nowej kultury, radzenia sobie ze stresem i prowadzenia samochodu, i ta decyzja zmieniła jej życie. Druga została na kilka tygodni sama z dwójką małych dzieci w obcym mieście i okazało się, że potrafi się zorganizować: nawiązać relacje, znaleźć opiekunkę i zorganizować czas na siłownię.
Jak nauczyć się zaradności
- Nagła, wymuszona sytuacja. Gdy zostajemy sami i musimy radzić sobie bez wsparcia, można usiąść i płakać albo zacząć się organizować: zrobić listę potrzeb, poszukać informacji, działać krok po kroku.
- Świadome ćwiczenie. Można korzystać z warsztatów i kursów zaradności albo samemu wyobrazić sobie sytuację, w której zostajemy sami, i zrobić plan. Kluczowa jest świadomość: „potrafię to zrobić”. Nie chodzi o to, że możesz wszystko, ale że możesz znacznie więcej, niż Ci się wydaje.
Zaradność dzieci
Warto też sprawdzić, czy własne dzieci nie żyją pod „kloszem”, który nie pozwala im nauczyć się zaradności.
Jeśli chcesz rozwijać samodzielność i inicjatywę w zespole, zobacz szkolenia i warsztaty dla firm.